جمعيت‌هايى كه پيامبران و خداشناسان وجود داشته‌اند ، جايگاه مخصوصى براى عبادت و تفكرات معنوى ساخته شده است . اين معابد در حقيقت رصدگاه‌هايى براى نظاره به بىنهايت و ايجاد رابطه ميان بىنهايت بزرگ « خدا » و بىنهايت كوچك « انسان » مىباشند . در اين رصدگاه‌هاست كه آدميان بدون واسطه با خويشتن روبرو مىشوند و با امواج مقدس وجدان خويش ، با خدا به راز و نياز مىپردازند . در هيچ يك از جايگاه‌ها و مسكن‌هايى كه بشر با دست خود مىسازد مصالح ساختمانى از آنچه كه هستند ، تغييرى پيدا نمىكنند ، مگر مصالح ساختمان معابد كه با آجر بالا مىرود و مبدل به روح و جان شفاف مىشود و انوار الهى را در دل‌ها منعكس مىسازد . اين معابد مانند چشمه‌سارهايى زلال ، در ميان سنگلاخ‌ها و دشت‌هاى سوزان زندگى حيوانى آدميان قرار گرفته است ، انسان‌ها با شستشو در اين چشمه‌سارها طراوت و شادابى روح را در مىيابند . بيت اللّه الحرام كه كعبه و مكه نيز ناميده شده است ، اولين معبد جهانى است كه براى همهء مردم با دست ابراهيم خليل عليه السلام ساخته شده است . دومين خانهء جهانى كه به عنوان معبد عمومى بنا شده است ، مسجد الأقصى است كه به وسيلهء حضرت سليمان در سال 1005 پيش از ميلاد پس از قرن‌ها از تاريخ بناى كعبه ساخته شده است . البته پيش از كعبه و مسجد الأقصى معابد زيادى وجود داشته است ؛ زيرا به گفتهء بعضى از انسان‌شناسان : تاريخ معابد مساوى تاريخ انسان‌هاست ، خصوصيت اين دو معبد به جهت عمومى بودن و خالى بودن از رنگ و شكل محلى و خصوصيات نژادى و غيره است .